Gdy siodełko uwiera lub drętwieją dłonie, ustaw je w trzech krokach

Rozpoznanie, czy element, który trzymasz w rękach, jest obręczą, czy felgą, bywa mylące zwłaszcza przy pierwszych próbach samodzielnego serwisowania roweru. Najprościej zacząć od tego, do czego ten element służy. Obręcz to część, na którą zakłada się oponę i dętkę – ma profil w kształcie litery U, wewnątrz którego osadza się stopka opony. Felga natomiast to cały zespół: obręcz plus piasta, szprychy i nyple. Jeśli więc patrzysz na pojedynczy, metalowy lub karbonowy pierścień bez piasty i szprych, najprawdopodobniej masz do czynienia z obręczą.

Jeśli po regulacji dźwięk nie ustępuje, sprawdź bicie bębna i stan łożyska. Krzywy bęben ociera o klocek raz na obrót, a zużyte łożysko daje luz, który przesuwa cały zestaw. W takim przypadku wymiana klocka nic nie da. Pamiętaj też, że po każdej ingerencji w hamulce należy kilka razy wcisnąć pedał na postoju, aż szczęki ustawią się na miejscu, i przejechać pierwsze kilometry spokojnie, bez gwałtownego hamowania. Zignorowanie tego kroku to najczęstsza przyczyna powrotu hałasu i nierównomiernego zużycia nowych elementów.

Siodełko ustawia się zawsze po wyregulowaniu bloków w butach i po ustawieniu kierownicy, bo od niej zależy, jak mocno pochylisz tułów i jak rozłoży się nacisk na ręce oraz krocze. Kolejność jest stała: najpierw wysokość, potem przesunięcie w poziomie, na końcu kąt. Każda zmiana wysokości o kilka milimetrów wpływa na pozostałe parametry, więc po każdej regulacji zrób krótką jazdę próbną i dopiero wtedy przechodź dalej.

Kolejnym krokiem jest obejrzenie powierzchni, po której jeżdżą klocki hamulcowe. W rowerach z hamulcami obręczowymi (szczękowymi) zobaczysz tam wyraźnie wytarty, jaśniejszy pas – to tak zwana powierzchnia hamowania. Jej obecność to niemal pewny znak, że trzymasz obręcz. Felga jako całość nie ma jednego takiego pasa, bo hamowanie odbywa się na obręczy, a nie na piaście czy szprychach. Uwaga na typowy błąd: początkujący mylą obręcz z tarczą hamulcową. Tarcza jest mniejsza, mocowana do piasty na kilku śrubach, a nie do opony.

Po każdej zmianie dokręć śruby momentem podanym na sztycy lub w instrukcji roweru. Zbyt mocny docisk obejmy potrafi zmiażdżyć szyny, a zbyt słaby pozwala siodełku przesunąć się w trakcie jazdy. Zapisz sobie sprawdzone wartości — wysokość, odległość od rury sterowej lub środka korby oraz kąt — żeby po wymianie sztycy albo siodełka wrócić do punktu wyjścia bez zgadywania. Drobne korekty rób pojedynczo, po kilka milimetrów, i testuj je na trasie zbliżonej do tej, na której jeździsz najczęściej.

Przeskakujący łańcuch na zębatkach to objaw, który większość rowerzystów od razu kojarzy z rozregulowaną przerzutką. Tymczasem w wielu przypadkach problem leży zupełnie gdzie indziej. Zanim zaczniesz kręcić baryłkami i śrubkami, warto sprawdzić kilka prostych rzeczy, które nie wymagają dotykania przerzutki. Często wystarczy kilka minut i odrobina cierpliwości, żeby naprawić usterkę bez regulacji.

Zacznij od znalezienia miejsca z największym biciem. Obróć koło powoli i obserwuj szczelinę między obręczą a punktem odniesienia. Jeśli szczelina raz się zwęża, a raz rozszerza w tym samym miejscu obwodu, to bicie boczne. Jeśli obręcz podnosi się i opada względem punktu, to bicie promieniowe. Warto zaznaczyć kredą lub taśmą miejsce największego odchylenia — to oszczędza czas przy późniejszym naciąganiu szprych.

Jak odróżnić bicie boczne od promieniowego Bicie boczne mierzy się z boku obręczy. Najczęstsza przyczyna to nierównomierne naciągnięcie szprych po jednej stronie koła. Gdy obręcz ucieka w prawo, szprychy po prawej stronie są zbyt luźne lub po lewej zbyt mocno naciągnięte. Bicie promieniowe widać, patrząc na obręcz z góry lub z boku, gdy jej krawędź faluje względem osi piasty. Zwykle wynika z różnicy naciągu szprych w tym samym miejscu obwodu albo z uszkodzenia obręczy.

Kąt siodełka ustalasz na końcu. Płaska pozycja sprawdza się w większości przypadków, ale siodełko z mocno uniesionym tyłem bywa wygodniejsze przy bardziej wyprostowanej sylwetce. Lekkie pochylenie dzioba w dół o dwa, trzy stopnie odciąża krocze, jednak zbyt duże powoduje zsuwanie się do przodu i większy nacisk na ręce oraz barki. Pochylenie dzioba w górę niemal zawsze kończy się uciskiem na tkanki krocza i drętwieniem.

Wysokość: punkt wyjścia do dalszych zmian Najprostsza metoda to ustawienie siodełka tak, aby przy nodze opartej piętą na pedale w dolnym położeniu korby kolano było prawie wyprostowane, z minimalnym zgięciem. Gdy następnie przesuniesz stopę tak, by podparcie znalazło się pod palcami, kolano uzyska naturalne, niewielkie ugięcie podczas jazdy. Druga metoda to pomiar od środka korby wzdłuż rury podsiodłowej do górnej powierzchni siodełka — wartość wyjściową możesz przyjąć jako 0,883 długości Twojej nogi mierzonej od podłogi do krocza. Jeśli podczas jazdy biodra kołyszą się na boki, siodełko jest za wysoko. Jeśli kolano boli od przodu, najczęściej jest za nisko.