Gdy mieszasz tłuszcze do smażenia, temperatura dymienia może cię zaskoczyć
W smażeniu tłuszcz wnika w trzy miejsca: przez pęknięcia skórki, w przestrzenie po pęcherzach powietrza oraz w miejsca, gdzie ciasto nie zdążyło się związać. Ciasto od razu wrzucone na tłuszcz ma tych dróg znacznie więcej. Odstane — mniej, bo jego struktura jest ciąglejsza. Różnica w wchłanianiu tłuszczu między jednym a drugim przypadkiem bywa odczuwalna: For more on więcej o tym look into the web site. placek z odstałego ciasta jest mniej nasączony, nie „ciągnie" oleju tak mocno i dłużej pozostaje chrupiący.
Typowe błędy przy odstawianiu: trzymanie ciasta w zimnym miejscu, gdzie procesy zwalniają zamiast przebiegać; przykrywanie szczelnie folią, przez co skropliny spadają z powrotem do masy i ją rozwadniają; oraz mieszanie po odstaniu zbyt energicznie, co ponownie wprowadza powietrze i niweczy cały efekt. Ciasto powinno odpoczywać w temperaturze pokojowej, pod luźnym przykryciem, bez przeciągów.
Przede wszystkim wypiek musi być całkowicie wystudzony. Posypywanie letniego ciasta to najczęstszy błąd — ciepło wypycha parę wodną ku górze i puder znika przechowywanie w małym mieszkaniu kilkanaście minut. Druga zasada: posypuj bezpośrednio przed podaniem, a nie rano przed gośćmi. Jeśli musisz przygotować wypiek wcześniej, trzymaj go pod przykryciem i posyp dopiero na chwilę przed wyjęciem na stół. Trzecia rzecz: nie rozsypuj pudru grubą warstwą przez sitko tuż po wyjęciu z pieca, bo para z wnętrza i tak go rozpuści od spodu. Cienka, równa warstwa na chłodnym cieście wygląda lepiej i trzyma się dłużej niż kopiec, który zamieni się w zaciek.
Typowe błędy to mieszanie tłuszczów w proporcjach „na oko" i rozgrzewanie patelni do momentu, aż pojawi się dym — wtedy jest już za późno, tłuszcz się rozłożył. Lepiej wlewać tłuszcze dopiero po rozgrzaniu patelni, a nie razem z zimnym naczyniem. Drugi błąd: sądzenie, że dodanie oleju o wysokiej temperaturze dymienia „uratuje" masło. Nie uratuje — jedynie przesunie próg o kilkanaście stopni. Trzeci błąd: używanie mieszanek do smażenia w głębokim tłuszczu, gdzie temperatura utrzymuje się długo powyżej 180°C; wtedy nawet dobra mieszanina zacznie dymić i gorzknieć.
Drugim testem jest dotyk. Gotowe do smażenia pączki są lekkie jak pianka i sprężyste. Kiedy podniesiesz jeden delikatnie na dłoni, powinien sprawiać wrażenie, że waży mniej, niż wygląda. Jeśli jest ciężki i zbity, potrzebuje jeszcze czasu. Jeśli wydaje się „pusty" i łatwo się odkształca pod palcami, jest już przegotowany.
Nakładanie kremu też ma znaczenie. Nie wykładaj go bezpośrednio na biszkopt zaraz po wyjęciu z lodówki — zimna masa na cieście o temperaturze pokojowej zacznie „pocić się" i tworzyć kałuże. Wyjmij krem wcześniej, by osiągnął około 18–20 stopni, i nakładaj go szpatułką, delikatnie dociskając do powierzchni, bez rozmazywania na boki. Ciasto z kremem wstaw do lodówki na co najmniej dwie godziny przed podaniem — w chłodzie masa stabilizuje się i wiąże z podłożem.
Temperatura dymienia to moment, w którym tłuszcz zaczyna się rozkładać i uwalniać widoczny dym oraz akroleinę — związek drażniący oczy i drogi oddechowe. Dla czystego oleju rzepakowego wynosi około 200–220°C, dla masła klarowanego 250°C, a dla masła zwykłego 150°C, bo zawiera białka i cukry mleczne. Gdy mieszasz masło z olejem, temperatura dymienia nie jest średnią. Olej tworzy fazę ciągłą, która opóźnia przypalanie się cząstek mlecznych, więc mieszanina może wytrzymać wyższą temperaturę niż samo masło, ale nie osiągnie wartości czystego oleju. W praktyce mieszanina 50/50 zaczyna dymić około 170–180°C.
Jeśli chcesz smażyć w mieszaninie, rób to świadomie. Do krótkiego smażenia na patelni (jajka, naleśniki) mieszanka masła z olejem sprawdzi się, ale trzymaj temperaturę poniżej 170°C. Do smażenia w głębokim tłuszczu używaj jednego tłuszczu o wysokiej temperaturze dymienia, np. oleju rzepakowego lub smalcu. Mieszanie ma sens głównie ze względów smakowych i ekonomicznych, nie dla podniesienia progu dymienia. Zapamiętaj: temperatura dymienia mieszaniny jest zawsze bliżej składnika o niższej wartości, zwłaszcza gdy stanowi on więcej niż jedną trzecią objętości.
Podsumowując: mieszanie dwóch tłuszczów nie daje prostej średniej. Zależy od proporcji, obecności wody, białek i wolnych kwasów tłuszczowych. Najbezpieczniej jest smażyć na jednym tłuszczu, a jeśli już mieszasz, kontroluj temperaturę termometrem lub obserwuj patelnię — lekki dym oznacza, że tłuszcz zaczyna się rozkładać. Wtedy natychmiast zmniejsz ogień i nie podnoś temperatury ponownie. Zdrowie i smak potrawy zależą od tego, czy tłuszcz jest rozgrzany do momentu, w którym jeszcze nie dymi.
Jak to działa mieszkanie w bloku praktyce i na co uważać Kluczowy jest skład chemiczny: tłuszcze o wysokiej zawartości wolnych kwasów tłuszczowych (np. oliwa z oliwek z pierwszego tłoczenia, olej lniany) dymią w niższej temperaturze niż ich rafinowane odpowiedniki. Jeśli mieszasz oliwę extra virgin z olejem rzepakowym, temperatura dymienia mieszaniny spadnie poniżej wartości dla rzepakowego, bo wolne kwasy tłuszczowe z oliwy działają jak katalizator rozkładu. Podobnie masło zawierające wodę i białka obniży temperaturę dymienia każdej mieszaniny, nawet z olejem o wysokiej tolerancji na ciepło.