Co zrobić, zanim położysz lakier na drewnianą podłogę?
Przed lakierowaniem drewnianej podłogi trzeba usunąć starą warstwę wykończenia, wyrównać powierzchnię i naprawić uszkodzenia. Sam lakier nie zamaskuje rys, zapadnięć ani wybrzuszeń — położony na nierówny podkład podkreśli każdą wadę. Kolejność prac jest stała: naprawy, szlifowanie, odkurzanie, gruntowanie, dopiero lakier.
Drugi krok to doprowadzenie powietrza. Najprościej przez okno — nawiewnik montowany w ramie lub w skrzydle. W ramie nie narusza konstrukcji, w skrzydle wymaga wycięcia otworu, ale w obu przypadkach nie ingeruje w elewację, więc wspólnota nie ma podstaw do sprzeciwu. Nawiewnik ciśnieniowy działa sam: różnica ciśnień między wnętrzem a kanałem wywiewnym zasysa powietrze przez szczelinę. Ważne, żeby miał regulację i filtr, inaczej zimą będzie wiało po plecach, a latem wpuszczasz pyłki i owady.
Na koniec przetrzyj podłogę jasnym światłem ustawionym nisko przy podłodze. Każda fala, ślad po papierze i niedoszlifowany róg wyjdą teraz, a nie po nałożeniu lakieru. Lepiej poświęcić dodatkową godzinę na poprawki niż zrywać świeżą powłokę i zaczynać wszystko od nowa.
Zacznij od sprawdzenia stanu desek. Luźne klepki dokręć wkrętami od strony pióra i zaszpachluj otwory, a mocno uszkodzone wymień, zanim dotkniesz szlifierki. Gwoździe i zszywki muszą być wbite minimum milimetr poniżej powierzchni – inaczej rozerwią papier i porysują bęben. Szczeliny między deskami wypełnia się mieszanką pyłu drzewnego z klejem lub gotową masą, ale tylko wtedy, gdy podłoga pracuje w stabilnych warunkach wilgotnościowych. Zbyt szerokie szpary lepiej zostawić, żeby drewno miało miejsce na naturalne ruchy.
Szlifowanie drewnianej podłogi przed lakierowaniem decyduje o tym, czy nowa warstwa ochronna utrzyma się przez lata, czy zacznie się łuszczyć po kilku miesiącach. Lakier nie wypełni rys ani nie zakryje nierówności – wręcz je podkreśli, bo połysk wyostrza każdy defekt. Dlatego najpierw przygotowuje się podłoże, a dopiero na końcu sięga po pędzel lub wałek.
Przy szlifowaniu krawędzi użyj szlifierki oscylacyjnej lub ręcznej klocka z papierem. Ściany i progi zabezpiecz taśmą, a pył zbieraj odkurzaczem z filtrem. Po każdym etapie odkurzaj całą powierzchnię – resztki pyłu z drobnego ziarna mogą zniszczyć efekt końcowy. Zwróć uwagę na miejsca przy grzejnikach i progach, gdzie łatwo przeoczyć stary lakier.
W strefie wypoczynkowej nie używaj jednego mocnego punktu na środku sufitu. Lepszy efekt daje kilka słabszych źródeł: kinkiety, lampa podłogowa przy fotelu, taśma wzdłuż ściany za telewizorem. Światło odbijające się od jasnych powierzchni sufitu rozproszy się łagodniej niż bezpośredni strumień z góry. Pamiętaj, że oko przyzwyczaja się do poziomu jasności w ciągu kilku minut — to, co po włączeniu wydaje się zbyt mocne, po kwadransie przestaje takie być. Dlatego warto mieć ściemniacz zamiast jednego stałego poziomu.
Kiedy szlifować ręcznie, a kiedy użyć maszyny Duże powierzchnie robi się szlifierką bębnową lub oscylacyjną, ale narożniki, progi i miejsca przy ścianach wykańcza się ręcznie lub małą szlifierką kątową z miękkim talerzem. Brzegi przy ścianie szlifuje się delikatnie, żeby nie zniszczyć tynku i nie zostawić ciemnej obwódki. Po każdym etapie odkurza się podłogę odkurzaczem z filtrem i przeciera wilgotną, dobrze wykręconą szmatką – pył zmieszany z lakierem tworzy szorstkie grudki. Międzywarstwowe szlifowanie lakieru wykonuje się papierem 180–220, ale dopiero po pełnym utwardzeniu poprzedniej warstwy.
Szlifowanie: trzy etapy, coraz drobniejsze ziarno Szlifowanie zaczynasz od grubego ziarna – na przykład 40 lub 60 – żeby zdjąć starą powłokę i wyrównać powierzchnię. Nie zatrzymuj maszyny w jednym miejscu, bo wypalisz wgłębienie. Pracuj równymi pasami, przesuwając szlifierkę wzdłuż włókien, z zakładką kilku centymetrów. Drugi etap to ziarno 80–100, które usuwa rysy po pierwszym szlifie. Trzeci – 120–150 – wygładza drewno przed lakierowaniem. Jeśli podłoga ma być bardzo gładka, możesz zakończyć na 180, ale nie przesadzaj: zbyt drobne ziarno zamyka pory i lakier słabiej się wiąże.
Szlifowanie prowadzi się etapami, od grubego ziarna do drobnego. Pierwsze przejście wykonuje się papierem o ziarnie 36–40, żeby zebrać starą powłokę i wyrównać poziom. Drugie – ziarnem 60–80, trzecie – 100–120. Przy twardych gatunkach, jak dąb czy jesion, można zakończyć na 120; przy miękkich, jak sosna, wystarczy 100, bo zbyt drobny papier zamknie pory i utrudni wchłanianie lakieru. Każdą warstwę szlifuje się w kierunku słojów, a maszynę prowadzi równomiernie, bez zatrzymywania w jednym miejscu. To najczęstszy błąd – chwila postoju i powstaje wgłębienie, którego nie da się ukryć.
Przed lakierowaniem sprawdź wilgotność drewna miernikiem – powinna wynosić 8–10 procent. Nowe deski zostaw w pomieszczeniu na kilka dni, żeby przyjęły warunki panujące w mieszkaniu. Podłogę odtłuść i usuń resztki starego wosku lub oleju, bo lakier się na nich nie zwiąże. Pierwszą warstwę nakłada się cienko, często rozcieńczoną, żeby wsiąkła w pory. Gruba warstwa „na raz" to droga do pęcherzy i białych smug. Między kolejnymi warstwami zachowaj czas schnięcia podany przez producenta – skrócenie go kończy się matowymi plamami i słabym utwardzeniem.