Nowa płyta czy używana: różnica w czyszczeniu i przechowywaniu

Zanim włożysz cokolwiek do pralki, sprawdź metkę wszywkową. To najważniejsza informacja, bo podaje dopuszczalną temperaturę, sposób prania i suszenia. Jeśli metka zniknęła, wykonaj prosty test: zwilż niewidoczny fragment tkaniny w rogu i przyciśnij go żelazkiem przez białą szmatkę. Jeśli na szmatce pojawi się kolor, tkanina farbuje i grozi jej odbarwienie lub zafarbowanie innych rzeczy w praniu. Wtedy pierz osobno, w niskiej temperaturze, najlepiej ręcznie.

Zasłony i firanki różnią się nie tylko wyglądem, ale i tym, jak znoszą pranie. Firanka to zwykle cienka tkanina o luźnym splocie, często z marszczeniem lub haftem. Zasłona bywa cięższa, z podszyciem, taśmą marszczącą albo podszewką zaciemniającą. Dlatego nie można traktować ich tak samo — inny materiał wymaga innej temperatury, innego programu i innego sposobu suszenia.

Po myciu przepłucz płytę wodą destylowaną albo przetrzyj wilgotną, czystą szmatką, a potem odłóż do wyschnięcia na stojaku lub na czystej, miękkiej tkaninie. Nie susz ręcznikiem ani papierowym ręcznikiem — zostawia włókna i rysy. Nie używaj też suszarki ani ciepłego powietrza, bo winyl mięknie i się odkształca. Suchą płytę od razu włóż do nowej, antystatycznej koperty i dopiero potem do okładki. Stare, papierowe koperty często same są źródłem pyłu, więc wymiana na nowe to najprostszy sposób, by nie brudzić płyty od nowa.

Przechowywanie jest równie ważne jak czyszczenie. Płyty stawiaj pionowo, ściśle obok siebie, ale nie ściśnięte — zbyt duży nacisk na krawędzie powoduje deformację. Nie układaj ich poziomo jedna na drugiej, bo pod własnym ciężarem zaczynają się wyginać. Trzymaj je z dala od kaloryferów, okien i miejsc, gdzie temperatura mocno się waha. Wilgotność w pomieszczeniu powinna być umiarkowana; zbyt sucho zwiększa elektrostatykę, zbyt wilgotno sprzyja pleśni. Okładki trzymaj czyste i suche, a jeśli zauważysz zapach stęchlizny, najpierw wymień kopertę, a dopiero potem zastanawiaj się nad myciem samej płyty.

Buty zimowe i wysokie za kostkę stawiaj na półkach z wyższym prześwitem, nie upychaj ich na siłę pod niską deską. Kalosze i obuwie sportowe trzymaj osobno, bo zabierają szerokość i brudzą resztę. Na sezon letni wystarczą cienkie półki — sandały i baleriny zajmują ułamek miejsca, jakie potrzebują kozaki. Przed schowaniem na kolejny sezon oczyść buty, wysusz i wypełnij cholewki papierem, żeby nie złamały się w transporcie ani w szafie. Włóż je do przewiewnego worka, nie do folii.

Planowanie zacznij od narysowania rzutu garderoby z zaznaczeniem drążków, półek i lustra. Zaznacz, gdzie stoisz, gdy sięgasz po ubranie, i w tych miejscach zaplanuj światło. Policz oprawy tak, aby między nimi nie było ciemnych pasów – odległość zależy od wysokości montażu, ale przy suficie na wysokości 2,4 metra sprawdza się rozstaw co około metr. Pamiętaj o osobnym obwodzie dla światła ogólnego i punktowego przy lustrze. Dzięki temu wieczorem możesz włączyć tylko to, czego potrzebujesz.

Świeżo kupiona płyta winylowa wymaga innego podejścia niż egzemplarz z drugiej ręki. Nowy winyl zwykle nie ma głębokich zabrudzeń, ale bywa pokryty pozostałościami po procesie produkcyjnym — smarami, pyłem z tekturowej okładki i elektrostatyką. Używany egzemplarz może mieć w rowkach osad z palców, dym papierosowy, pleśń albo resztki starego płynu do czyszczenia. Zanim puścisz cokolwiek, ustal, z czym masz do czynienia, bo od tego zależy metoda i ryzyko uszkodzenia rowka.

Do prania zasłon zaciemniających i tych z podszyciem używaj płynu, nie proszku, bo proszek może nie wypłukać się z grubej tkaniny i zostawić białe smugi. Nie przepełniaj bębna — tkanina musi mieć miejsce, żeby swobodnie się ruszać. Unikaj płynów z wybielaczem i środków z chlorem, bo niszczą barwnik szybciej niż temperatura. Zamiast tego dodaj pół szklanki octu do ostatniego płukania: utrwala kolor i usuwa resztki detergentu.

Jak prać, żeby nie straciły kształtu Zdejmij wszystkie metalowe i plastikowe elementy: haczyki, kółka, żabki, żabki do taśmy. Zasłony z taśmą marszczącą pierz w worku na pranie, żeby taśma nie zaczepiła się o bęben i nie zniszczyła tkaniny. Ustaw program delikatny lub ręczny, temperaturę najwyżej 30–40 stopni, wirowanie na najniższych obrotach. Firanki z woalu, szyfonu czy organzy pierz wyłącznie ręcznie, w letniej wodzie, delikatnym środkiem, bez wykręcania — wystarczy kilkakrotnie zanurzyć i wypłukać.

Najczęstsze błędy to pranie zbyt gorące, zbyt długie wirowanie i suszenie w pełnym słońcu. Wysoka temperatura kurczy tkaniny i wypłukuje kolor, a mocne wirowanie trwale łamie plisy i marszczenia. Susz zasłony rozwieszone na drążku lub na płasko, z dala od bezpośredniego słońca i grzejnika. Firanki z woalu najlepiej suszyć w pionie, lekko rozciągnięte — same się wyprostują. Prasuj dopiero lekko wilgotne, przez szmatkę, na najniższej temperaturze dopasowanej do materiału; syntetyki prasuj przez tkaninę, żeby nie przypalić włókien.