5 sygnałów, że antiskating w gramofonie ustawiono źle

Napęd bezpośredni — kiedy silnik jest w talerzu W napędzie bezpośrednim silnik napędza talerz bezpośrednio, bez paska. Zaleta to stabilna prędkość i szybki start — naciskasz start i talerz od razu ma właściwe obroty. Minusem jest to, że drgania silnika mogą przenosić się na igłę, jeśli konstrukcja jest słabo odizolowana. Dobre napędy bezpośrednie mają solidne łożysko i masywny talerz, który sam tłumi część drgań. Tanie modele bezpośrednie często „buczą" i lepiej ich unikać, bo problem będzie słyszalny w cichych fragmentach.

Typowe błędy widać gołym okiem. Mycie okien w pełnym słońcu to prawie gwarancja smug. Zbyt mocny detergent zostawia film, który przyciąga brud. Szorowanie szyby druciakiem lub ostrą stroną gąbki kończy się rysami, których nie da się usunąć. Zbieraczka z twardą, zużytą gumą rozmazuje wodę zamiast ją zbierać. Przecieranie ramy tym samym płynem co szybę osłabia plastik i wybiela kolory. Pomijanie uszczelek prowadzi do przewiewania i gorszej izolacji akustycznej.

Najważniejsza zasada: płyta stojąca pionowo, nie leżąca na płasko. Leżenie na sobie powoduje, że ciężar górnych egzemplarzy naciska na dolne, a przy podwyższonej temperaturze nacisk zamienia się w trwałe wygięcie. Pionowe ustawienie musi być jednak niemal idealnie prostopadłe — jeśli płyta przechyla się na bok, krawędź opiera się o sąsiadów i po miesiącach powstaje fala. Dobrze sprawdza się równe, sztywne pudełko, w którym płyty dociśnięte są do siebie na tyle ciasno, że nie mają luzu, ale nie tak mocno, by trudno było je wyjąć. Zbyt luźne ustawienie to równie częsty błąd jak leżenie na płasko.

Typowe błędy: ustawianie antiskatingu przed naciskiem, kopiowanie wartości z internetu bez sprawdzenia własnego ramienia, ignorowanie różnicy między płytami o różnej grubości oraz pomijanie poziomowania gramofonu. Przechylony gramofon zaburza działanie zarówno nacisku, jak i antiskatingu, więc najpierw wypoziomuj obudowę. Sprawdź też, czy ramię porusza się swobodnie — zatarte łożysko potrafi imitować problem z antiskatingiem.

Jak ustawić antiskating bez specjalistycznych narzędzi Zacznij od prawidłowego nacisku igły. Antiskating ustawia się dopiero po nim, bo obie siły są ze sobą powiązane. W większości ramion pokrętło antiskatingu ma skalę odpowiadającą naciskowi: przy 2 gramach ustaw 2. To punkt wyjścia, nie ostateczna wartość. Do dokładniejszego ustawienia użyj płyty testowej z sygnałami lub płyty bez rowka — gładkiej powierzchni, na której ramię powinno stać w miejscu, a nie zjeżdżać w którąkolwiek stronę.

Wybór między napędem pasowym a bezpośrednim to nie kwestia lepszego i gorszego, tylko tego, jakiego rodzaju kompromisy akceptujesz. Oba rozwiązania mają inne wady i zalety, a decyzja zależy od tego, czego słuchasz, jak często i czy lubisz grzebać w sprzęcie. Zacznij od uczciwej odpowiedzi na pytanie, czy szukasz narzędzia do codziennego słuchania, czy konstrukcji, którą będziesz pielęgnować jak hobby.

Zanim podejmiesz decyzję, sprawdź, czy w twoim otoczeniu są drgania — np. głośniki stojące na tym samym meblu co gramofon. W takim wypadku pasowy może okazać się mniej wrażliwy, bo pasek tłumi część wibracji. Jeśli jednak zależy ci na stałej prędkości i szybkim starcie, bezpośredni będzie lepszy, o ile wybierzesz konstrukcję z porządnym łożyskiem. Nie ma jednej odpowiedzi — jest tylko dopasowanie do tego, jak słuchasz.

Suszenie wykonuje się ręcznikiem z mikrofibry, przykładając go i unosząc, a nie przecierając na siłę. Najlepiej osuszać partiami: po kilka centymetrów, zmieniając stronę ręcznika, gdy tylko nasiąknie. Płyty nie wolno zostawiać do samoistnego wyschnięcia ani suszyć w pionie na stojaku, bo krople spływają i tworzą smugi. Nagrzane pomieszczenie, kaloryfer czy suszarka przyspieszają parowanie i zwiększają ryzyko osadów — woda powinna odparować, zanim zdąży odparować z niej woda.

Gdzie płyty faktycznie odpoczywaj

Napęd pasowy działa tak, że silnik kręci się obok, a pasek gumowy przenosi ruch na talerz. Pasek tłumi drgania silnika, dzięki czemu tło jest zwykle cichsze i bardziej „czarne". Wadą jest to, że prędkość może lekko pływać, zwłaszcza przy tanich konstrukcjach, a pasek z czasem się rozciąga i wymaga wymiany. To rozwiązanie dobre dla osób, które słuchają winyli relaksowo i nie chcą regulować niczego poza wymianą paska raz na rok lub dwa.

Na co uważać przy zakupie? W pasowym sprawdź, czy pasek jest łatwo dostępny i czy nie ma luzu na łożysku talerza. W bezpośrednim posłuchaj, czy silnik nie wydaje wyraźnego buczenia przy włączonym zasilaniu, ale bez płyty. Typowy błąd to kupowanie najtańszego bezpośredniego tylko dlatego, że „nie trzeba paska" — w praktyce tanie bezpośrednie często grają gorzej niż porządny pasowy. Drugi błąd to ignorowanie wkładki i igły: nawet najlepszy napęd nie naprawi złego gramofonu, jeśli reszta toru jest słaba.