Szczur domowy: dlaczego trzymanie go samotnie to błąd

Materiały w klatce działają jak izolacja. Gruba warstwa ściółki, najlepiej z dodatkiem miękkiego siana, pozwala chomikowi wykopać norę i samodzielnie regulować temperaturę. Domek powinien być drewniany lub ceramiczny — plastikowe kryjówki nagrzewają się i nie odprowadzają wilgoci. Ceramiczna miska lub płaski kamień w klatce dają zwierzęciu chłodne miejsce na wypadek upału. Zimą nie dokładaj jednak dodatkowych źródeł ciepła w rodzaju mat grzewczych ani lamp — łatwo przegrzać zwierzę, które nie ma jak uciec.

Gdy temperatura przekracza 26 stopni, sięgnij po sprawdzone sposoby: zasłoń okna, przenieś klatkę na najchłodniejszą ścianę, podaj chłodny, ale nie lodowaty przedmiot do leżenia, zadbaj o przewiew w pokoju bez przeciągu. Jeśli spada poniżej 16 stopni, dodaj izolującą warstwę ściółki i przenieś klatkę do najcieplejszego, stabilnego pomieszczenia. Obserwuj zachowanie: ospałość, drżenie, płytki oddech i brak reakcji na jedzenie to sygnały, że temperatura jest poza bezpiecznym zakresem. Wtedy działaj natychmiast, a przy objawach niepokojących skontaktuj się z weterynarzem specjalizującym się w zwierzętach egzotycznych.

Szczur domowy to zwierzę stadne i to nie jest kwestia charakteru, tylko biologii. W naturze żyje w grupach liczących kilkanaście osobników, dzieli z nimi gniazdo, żeruje razem i wzajemnie się pielęgnuje. Pojedynczy szczur pozbawiony kontaktu z innymi przedstawicielami swojego gatunku zapada na problemy behawioralne i zdrowotne. Typowy błąd to kupno jednego osobnika „żeby nie było potomstwa" albo „bo mały akurat był sam w klatce". Trzymanie co najmniej dwóch, a najlepiej trzech szczurów tej samej płci to podstawa, od której zaczyna się każda sensowna opieka.

Nie stawiaj klatki na klatce schodowej ani w otwartym holu budynku, nawet jeśli wydaje się to wygodne. Pies pozostawiony poza mieszkaniem jest narażony na kontakt z obcymi ludźmi, stres i chłód, a w wielu budynkach zabraniają tego regulaminy. W samym przedpokoju trzymaj się zasady jednego miejsca: przenoszenie klatki co kilka dni dezorientuje zwierzę i opóźnia budowanie nawyku. Jeżeli brakuje miejsca, lepiej wybrać mniejszy model dostosowany do wysokości psa niż wciskać za dużą klatkę na siłę.

Klatka w przedpokoju bywa rozwiązaniem, które oszczędza miejsce i porządkuje wejście do mieszkania, ale tylko wtedy, gdy zostanie ustawiona świadomie. Zanim ją tam wstawisz, zmierz szerokość korytarza i sprawdź, czy po otwarciu drzwi wejściowych pozostaje co najmniej 70–80 cm wolnego przejścia. Wąskie przedpokoje o szerokości poniżej metra rzadko znoszą dodatkowy mebel, a klatka stojąca na trasie komunikacyjnej szybko staje się przeszkodą, którą codziennie się potyka.

Ostrożnie z owocami. Cytrusy i kiwi drażnią pyszczek i żołądek, morele, brzoskwinie i śliwki działają przeczyszczająco. Pestki jabłek, gruszek, wiśni i moreli zawierają związki cyjanogenne – nie wolno ich podawać nawet w małych ilościach. Migdały gorzkie są trujące, podobnie pestki dyni w skórce. Orzechy włoskie i ziemne mogą być tylko w śladowych ilościach, bo są zbyt tłuste dla wątroby chomika.

Największy błąd to kupno klatki „na oko", a potem szukanie dla niej kąta. Najpierw ustal stałe miejsce, dopiero potem dobierz wymiary. Zmierz długość, szerokość i wysokość wolnej ściany, uwzględnij listwy przypodłogowe, grzejnik i kaloryfer oraz kierunek otwierania drzwi szafy. Jeśli przedpokój ma okno, nie zastawiaj dojścia do niego, bo latem klatka nagrzeje się jak piekarnik. Unikaj też stawiania jej bezpośrednio przy drzwiach wejściowych — huk domofonu i trzask zamka stresują psa i utrudniają mu odpoczynek.

Podstawą diety jest gotowa mieszanka dla szczurów, uzupełniana warzywami, owocami i niewielką ilością białka — gotowanego jajka, chudego mięsa lub twarogu. Nie wolno podawać cytrusów, cebuli, czekolady, awokado ani słodkich przekąsek. Woda musi być w poidle, nie w miseczce, bo szczur ją rozlewa i wylewa. Dorosły szczur je około 15–20 g karmy na dobę i pije do 30 ml wody. Karmienie „na oko" prowadzi do otyłości, która u tego gatunku bardzo szybko kończy się problemami z sercem i stawami.

Największym błędem jest pozwalanie gościom na zaglądanie do klatki, pukanie w szybę, wyciąganie palców przez pręty i „sprawdzanie, czy chomik śpi". Każde takie zdarzenie cofa oswojenie o kilka dni. Jeśli ktoś chce zobaczyć zwierzę, pokaż je dopiero wtedy, gdy chomik sam wyjdzie z kryjówki i będzie spokojnie jadł. Nie wybudzaj go, nie wyjmuj na siłę i nie podawaj z ręki przez pręty. Zamiast tego poproś gościa, żeby usiadł nieruchomo kilka kroków od klatki — obecność bez gestów jest mniej stresująca niż aktywna ciekawość.

Szczury wymagają regularnych wizyt u weterynarza specjalizującego się w zwierzętach egzotycznych, nie u lekarza od psów i kotów. Typowe schorzenia to nowotwory gruczołu mlekowego, przewlekłe zapalenie dróg oddechowych i ropnie. Objawy, których nie wolno ignorować, to świszczący oddech, czerwony wyciek z nosa i oczu, utrata masy ciała oraz wyczuwalne guzki. Samica po trzecim porodzie ma znacznie wyższe ryzyko nowotworu, dlatego nie rozmnaża się szczurów bez konkretnego celu hodowlanego.