Zły wybór naczynia żaroodpornego psuje potrawę
Tworzywo: wygoda, która ma granice Deski z tworzywa są nieprzepuszczalne, łatwe do umycia i można je włożyć do zmywarki. Nie chłoną soków ani zapachów, więc nadają się do surowego mięsa i ryb. Mają jednak wady: twarda powierzchnia szybciej tępi noże, a głębokie rysy stają się siedliskiem bakterii, których nie usunie zwykłe przetarcie. Jeśli tworzywo jest zbyt cienkie, deska się wygina i przesuwa po blacie. Wybieraj grubsze modele z warstwą antypoślizgową — cieńsze nadają się tylko do lekkich prac.
Naczynie żaroodporne kupuje się raz na kilka lat, więc warto wybrać je świadomie. Szkło, ceramika i żeliwo zachowują się w piekarniku zupełnie inaczej — inaczej przewodzą ciepło, inaczej reagują na nagłe zmiany temperatury i inaczej trzeba je czyścić. Wybór zależy przede wszystkim od tego, co najczęściej pieczesz i jak obsługujesz piekarnik.
Pielęgnacja drewna to nie zbędny rytuał. Po umyciu ręcznym i wytarciu do sucha, deskę warto raz w miesiącu natłuścić olejem jadalnym — lnianym lub rzepakowym. Nie używaj oleju silnikowego ani oliwy, bo ta z czasem jełczeje. Nie moczyć drewna w zlewie na dłużej, nie zostawiać mokrego na blacie i nie wkładać do zmywarki. Tworzywo znosi więcej, ale i ono nie lubi wysokich temperatur — odkształca się, jeśli trafi na gorącą patelnię lub do wrzątku.
Co zostawić w zasięgu ręki, a co od razu schować W zasięgu ręki zostaw przyprawy, których użyjesz w tym daniu, olej, sól, łyżkę do mieszania i ściereczkę. Jeśli przepis wymaga kilku przypraw, od razu odmierz je do małych pojemniczków przed włączeniem ognia. To szczególnie ważne przy smażeniu, gdzie każda sekunda ma znaczenie. Zamiast szukać słoiczka w szafce, gdy cebula już się przypala, masz wszystko przygotowane. Zasada jest jedna: to, co sypiesz w ostatniej chwili, musi być w zasięgu wzroku, nie za plecami.
Żeliwo ma zupełnie inną logikę pracy. Rozgrzewa się długo, ale potem trzyma ciepło bardzo stabilnie i nadaje potrawom charakterystyczny, przypieczony smak. Nadaje się i na palnik, i do piekarnika, więc można zacząć smażenie na ogniu, a skończyć duszenie pod przykryciem w piecu. Problemem jest rdza i reaktywność: kwaśne potrawy, takie jak sosy pomidorowe czy dania z dużą ilością wina, mogą wchodzić w reakcję z odsłoniętym żeliwem, jeśli naczynie nie ma dobrej emalii albo warstwy przyprawy.
Po wyjęciu z piekarnika odczekaj kilka minut przed rozcięciem folii. Nagła zmiana ciśnienia i temperatury może ochlapać gorącym sokiem. Ostrożnie otwórz paczkę od góry, pozwalając parze ujść na bok. Mięso będzie gotowe, gdy po nakłuciu widelcem wypłynie klarowny sok. Jeśli jest różowy, wróć do piekarnika na kolejne kilka minut. Folia aluminiowa nie nadaje się do użytku w kuchenkach mikrofalowych — to podstawowa zasada bezpieczeństwa.
Przed włączeniem ognia sprawdź jeszcze jedno: czy masz gdzie odstawić gorący garnek. Podstawka lub druga płyta to nie luksus, ale zabezpieczenie przed przypaleniem blatu. Ustaw ją z boku, zanim cokolwiek zacznie się smażyć. I jeszcze kwestia światła: jeśli blat jest w cieniu, przygotuj sobie lampkę lub przenieś deskę bliżej okna. Krojenie w półcieniu to prosta droga do skaleczenia.
Praktyczny wybór wygląda tak: do zapiekanek i dań podawanych w formie — szkło lub ceramika; do potraw wymagających mocnego przypieczenia i długiego trzymania ciepła — żeliwo. Jeśli nie chcesz pilnować zasad, wybierz naczynie z jasną instrukcją producenta i trzymaj się jej co do temperatury oraz sposobu mycia. Wtedy jedno dobrze dobrane naczynie wystarczy na lata.
Drugi częsty błąd to solenie wody do potraw, które i tak będą odsączane i płukane. Makaron do zapiekanek, ryż do risotto czy warzywa do sałatki nie potrzebują soli w wodzie w takiej samej ilości. Jeśli potem dodajesz sos albo ser, potrawa robi się przesolona. W takich przypadkach użyj Remont łazienki krok po Krokułowy standardowej ilości soli. I pamiętaj: jeśli woda jest solona, nie solisz już potrawy na talerzu — najpierw spróbuj.
Sól dodana do wody nie tylko zmienia smak potrawy. Wpływa też na temperaturę wrzenia i tempo, w jakim produkty miękną. Większość kucharzy soli wodę „na oko", a potem dziwi się, że makaron jest mdły albo warzywa rozgotowane. Kluczowe są dwie decyzje: kiedy sól trafia do wody i w jakim celu. Od nich zależy, czy solenie zadziała na smak, czy jedynie na czas.
Kluczowe jest rozdzielenie desek ze względu na rodzaj produktu. Najczęstszy błąd to krojenie surowego mięsa i warzyw na tej samej powierzchni bez umycia. Nawet drewno z właściwościami antybakteryjnymi nie zastąpi higieny. Najlepiej mieć co najmniej dwie deski: jedną do surowego mięsa i ryb, drugą do warzyw, owoców i pieczywa. Jeśli używasz jednej, umyj ją dokładnie po każdym kontakcie z surowym mięsem, a najlepiej sparz wrzątkiem.
Ceramika i żeliwo — kiedy działają lepiej niż szkło Ceramika żaroodporna sprawdza się tam, gdzie liczy się równomierne i wolniejsze oddawanie ciepła — w mięsach duszono-pieczonych, gulaszach, daniach jednogarnkowych. Glina i kamionka trzymają temperaturę dłużej niż szkło, więc potrawa po wyjęciu z piekarnika jeszcze przez kilka minut dochodzi. Uwaga na szkliwienie: jeśli powierzchnia jest pęknięta lub odpryśnięta, naczynie wchłania tłuszcz i trudno je domyć. Ceramikę stawiaj do piekarnika dopiero po wcześniejszym nagrzaniu, jeśli producent tak zaleca — niektóre wyroby wymagają namoczenia przed pierwszym użyciem.